Đồ nhựa dùng 1 lần có nguy hại đến sức khoẻ không?
Nhựa có khắp mọi nơi, sử dụng làm các loại hộp nhựa, chai lọ và túi dùng để đựng thực phẩm và đồ uống. Trong những năm gần đây, nhiều người đã đặt câu hỏi liệu việc để thực phẩm của tiếp xúc với tất cả nhựa này có an toàn hay không.
1. Làm nóng đồ nhựa trong lò vi sóng có khiến hoá chất ngấm vào thực phẩm của bạn?
Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một số hóa chất trong nhựa có thể thoát ra khỏi nhựa và đi vào thực phẩm và đồ uống chúng ta ăn. Một số hóa chất này có liên quan đến các vấn đề sức khỏe như rối loạn chuyển hóa, béo phì và giảm khả năng sinh sản, vô sinh. Sự rửa trôi này có thể xảy ra nhanh hơn và ở mức độ lớn hơn khi nhựa tiếp xúc với nhiệt. Lượng hoá chất bị rửa trôi sẽ nhiều hơn khi sử dụng các loại nhựa không an toàn để đựng thực phẩm cho vào lò vi sóng.
Lò vi sóng hay lò nướng đều là thiết bị bếp với chức năng chính là làm chín thức ăn bằng nhiệt tỏa ra. Vì vậy không phải tất cả các loại chất liệu nhựa làm bao bì đựng nào cũng đều có thể chịu được sức nhiệt này.
Bởi lẽ, hộp đựng được làm từ chất liệu nhựa khác nhau thì cho những đặc tính khác nhau, nhất là về khả năng chịu nhiệt. Hơn nữa, mỗi loại nhựa lại chứa những chất hóa học có thể gây ra nhiều tác hại cho sức khỏe của con người theo các cấp độ khác nhau.
Cụ thể, trong số tất cả các loại nhựa kí hiệu từ số 1 đến số 7 thì chỉ có nhựa số 5 là dùng được trong lò vi sóng. Đây là nhựa PP, viết tắt là Polypropylen, là loại nhựa chuyên dùng để làm bao bì đựng thực phẩm nhờ sở hữu nhiều ưu điểm khác biệt sau:
- Độ bền cơ học cao, cứng vững và không bị kéo giãn dài.
- Trong suốt, không màu, độ bóng bề mặt cao.
- PP không vị, không mùi, không độc hại.
- Chịu được nhiệt độ cao lên tới 130 độ C, có thể tái sử dụng.
- Tính chống thấm O2, hơi nước, dầu mỡ và các khí khác cực tốt.
- 2. Phân biệt một số loại nhựa
Như đã nói ở phần đầu, các sản phẩm hộp nhựa đều được kí hiệu theo số từ 1 đến 7 và được bao quanh bởi hình mũi tên tam giác. Mỗi con số này đại diện cho từng chất liệu nhựa với mức độ an toàn khác nhau.
Thông qua những con số này, người tiêu dùng có thể nhận biết được sản phẩm mình sử dụng là loại nhựa gì, dùng cho mục đích gì và có thể dùng trong lò vi sóng và lò nướng được không. Cụ thể như sau:
- Kí hiệu số 1: Nhựa PET hay PETE. Đây là loại nhựa khá an toàn ở điều kiện thường. Nhưng nếu sử dụng ở nhiệt độ cao thì sẽ có nguy cơ làm hòa tan các kim loại nặng và hóa chất cấu tạo nên chúng.
- Kí hiệu số 2: Nhựa HDPE hay HDP. Loại nhựa này không thải ra chất độc hại nào cả, được đánh giá là an toàn và thích hợp làm các bình đựng sữa, chất tẩy rửa, dầu ăn, đồ chơi trẻ em.
- Kí hiệu số 3: PVC hay 3V. Vật liệu nhựa này có chứa hóa chất độc hại như BPA làm ảnh hưởng đến hóc-môn cơ thể. Chất này có thể giải phóng khi ở nhiệt độ cao trên 81 độ C.
- Kí hiệu số 4: Nhựa LDPE. Thuộc chất nhựa nhiệt dẻo mật độ thấp, không thể sử dụng trong lò vi sóng vì sẽ giải phóng hóa chất độc gây hại sức khỏe.
- Kí hiệu số 5: Nhựa PP. Chất nhựa này bền và nhẹ, chịu được nhiệt độ cao tới 167 độ C nên có thể tái sử dụng, quay trong lò vi sóng và lò nướng.
- Kí hiệu số 6: Nhựa PS. Là loại nhựa rẻ và nhẹ, ở nhiệt độ cao như lò vi sóng chúng có thể giải phóng chất độc hại.
- Kí hiệu số 7: PC hoặc không có kí hiệu: Đây là dòng nhựa tổng hợp, được tạo ra từ nhiều chất dẻo, cực độc hại vì có thể chứa chất BPA gây bệnh ung thư.
Có thể nhận thấy, trong các loại nhựa trên thì nhựa PET, HDP và PP là an toàn để đựng thực phẩm. Tuy nhiên, duy nhất nhựa PP với khả năng chịu nhiệt độ cao mới có thể dùng được trong lò vi sóng mà không gây hại sức khỏe.
Bên cạnh đó, với các sản phẩm có kí hiệu số 3, 7 hoặc 6 dưới đáy hoặc trên nắp hộp thì bạn tuyệt đối không nên cho vào sử dụng trong lò vi sóng hoặc lò nướng.
Bởi vì các loại nhựa này chứa BPA và dẫn chất phthalate. Dưới tác động của nhiệt độ cao, các chất này giải phóng và thôi nhiễm sang thức ăn gây hại tới sức khỏe thần kinh và sinh sản của con người.
3. BPA trong nhựa gây hại như thế nào?
- BPA có tên đầy đủ là Bisphenol A, có công thức hóa học là (CH3)2C(C6H4OH)2. Đây là chất hóa học dùng để thêm vào để sản xuất nhựa polycarbonate, làm thành các chai nước, thiết bị thể thao, đĩa CD, DVD, các đường ống dẫn nước…
Bisphenol A được phát hiện vào những năm 1980 bởi nhà hóa học người Nga Aleksandr Dianin. Nhưng đến năm 1950, các nhà hóa học mới nhận ra việc trộn BPA với những thành phần khác sẽ làm tăng độ trong suốt, tính dẻo và chắc chắn của sản phẩm.
Ngày nay, chất BPA thường có trong các sản phẩm đồ chơi trẻ em và đồ gia dụng bằng nhựa như hộp nhựa đựng thực phẩm, bát đĩa, cốc, cặp lồng, hộp, chai, lọ, bình sữa trẻ em, thùng đựng bia, rượu…
Ngoài các sản phẩm trên, chất bisphenol-A còn rất phổ biến trong các loại sơn, chủ yếu là các loại sơn epoxy dùng để tráng bên trong các sản phẩm nhựa và đồ hộp kim loại đựng thực phẩm. Hoặc có trong các loại sơn tổng hợp để sơn tường nhà, cửa, bàn ghế,v.v.Ảnh hưởng của Bisphenol A đối với con người vẫn còn gây ra nhiều tranh cãi và hoài nghi. Thế nhưng đã có nhiều nghiên cứu cho thấy chúng được xem là chất độc có khả năng gây ra các vấn đề sức khỏe sinh sản, phát triển và các vấn đề khác. Vậy tác hại cụ thể của BPA là gì?
Đối với nữ giới
- Ung thư vú: Đã có nghiên cứu khẳng định rằng Bisphenol A có tác động tiêu cực khi kích thích phát triển tuyến vú và làm tăng nguy cơ bệnh ung thư.
- Đa nang buồng trứng (PCOS): Phụ nữ mắc bệnh buồng trứng đa nang thường có nồng độ BPA cao hơn 46% so với phụ nữ bình thường.
- Sinh non: Nữ giới có lượng BPA trong cơ thể cao hơn bình thường sẽ có 91% gặp phải tình trạng sinh con trước 37 tuần. Hơn nữa, bé gái sinh ra khi lớn lên sẽ có các tế bào trứng nhiều nhiễm sắc thể, nếu sinh con sẽ gặp các rối loạn như hội chứng Down.
Đối với nam giới
- Giảm lượng tinh trùng: Nam giới thường xuyên tiếp xúc với chất BPA thường bị giảm khả năng sản xuất tinh trùng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Ngoài ra, các chứng minh còn cho thấy BPA làm sụt giảm nồng độ hormon nam trong cơ thể nam giới.
- Ung thư tuyến tiền liệt: Khi nam giới bị thôi nhiễm với BPA, kích thước tuyến tiền liệt có thể tăng đáng kể và là nguy cơ tiềm tàng dẫn tới bệnh ung thư.
Đối với trẻ nhỏ
- Nhẹ cân: Những trẻ em có mẹ tiếp xúc trực tiếp với chất Bisphenol A sẽ có cân nặng lúc mới sinh nhẹ hơn 0,2 kg so với trẻ được sinh bởi người mẹ không tiếp xúc với loại hóa chất này.
- Dị tật bẩm sinh: Trẻ được sinh ra từ những bố mẹ bị phơi nhiễm BPA cũng có thể gặp phải dị tật, điển hình là khoảng cách tính từ hậu môn đến cơ quan sinh dục ngắn hơn bình thường.
- Thay đổi hành vi: Trẻ được sinh ra bởi người mẹ có nồng độ BPA cao hơn thường dẫn đến thay đổi hành vi. Chẳng hạn như dễ bị tăng động, trầm cảm và lo âu, dễ cáu gắt và nổi giận cao hơn 1,1 lần.
- Làm hỏng men răng: Nghiên cứu ở trẻ cho thấy, với trẻ em bị nhiễm BPA, nguy cơ mắc bệnh thiếu khoáng chất ở răng cao hơn. Về lâu dài có thể làm răng yếu đi, thậm chí có thể gây sâu răng.
4. Mẹo sử dụng hộp nhựa thực phẩm an toàn trong lò vi sóng
Mặc dù bạn đã chọn đúng loại hộp nhựa có thể dùng trong lò vi sóng nhưng nếu không sử dụng đúng cách thì chúng vẫn gây hại sức khỏe như thường. Do đó, để đảm bảo an toàn, tốt nhất bạn hãy chú ý các điều sau:
Thứ nhất, tháo rời nắp khi hâm nóng. Bạn nên tháo rời nắp khi dùng trong lò vi sóng để tránh trường hợp loại nắp sử dụng cùng hộp đựng là chất liệu khác, có thể chảy nhựa và thôi nhiễm độc sang thức ăn.
Chưa kể đến có một số loại thức ăn, khi đậy kín hâm nóng rất dễ làm áp suất tăng khi nhiệt độ tăng và có thể gây hiện tượng phát nổ. Tốt hơn là chỉ nên dùng hộp đựng nắp đậy chặt khi làm nóng các món ăn khô, ít nước.
Bạn cũng cần chú ý những thực phẩm nhiều dầu mỡ, bỏ vào lò vi sóng, nhiệt độ sôi cao sẽ gây biến dạng đồ đựng nhựa. Nếu sử dụng nắp, hãy chọn thiết kế có lỗ thoát hơi hoặc đậy hở nắp để có hiệu quả nhất nhé!
Thứ hai, chỉ hâm nóng trong thời gian ngắn khoảng 2 – 3 phút. Mặc dù các loại hộp đựng đã được dãn nhãn an toàn trong lò vi sóng thì bạn cũng chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn. Vì để lâu, nhựa tốt cũng sẽ biến dạng, nếu mua phải các đồ kém chất lượng còn sẽ thải ra độc tố.
Hơn nữa, bạn cũng không nên đựng thức ăn trong các hộp bằng nhựa ở thời gian quá dài. Tốt hơn hết là dùng ngay hoặc đổ thức ăn ra liền sau khi hâm nóng chúng.
Cuối cùng, không nên sử dụng những chiếc hộp bằng nhựa kém chất lượng, màu sắc rực rỡ. Vì chúng có thể được làm từ nhựa tái chế, chứa chất hóa dẻo, phụ gia độc hại sẽ bị thôi nhiễm vào thức ăn gây ra nhiều nguy hiểm.
Chính vì vậy, để đảm bảo an toàn, bạn chỉ nên tìm mua hộp nhựa đựng thực phẩm của các thương hiệu uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Đặc biệt, các dòng sản phẩm đựng thực phẩm cần đáp ứng đủ tiêu chuẩn ISO 9001 và HACCP.
5. Cách phòng tránh nhựa chứa BPA
- Mặc dù Bisphenol A gây ra nhiều hệ lụy, thế nhưng việc loại bỏ chúng hoàn toàn là rất khó. Vì vậy, cách tốt nhất là chúng ta nên hạn chế tối đa việc tiếp xúc với hóa chất này. Bằng cách note ngay các thông tin sau:
Hiện nay, nhựa có nhiều loại và không phải nhựa nào cũng chứa BPA. Để đảm bảo an toàn, bạn chỉ nên tìm mua và sử dụng các loại đồ nhựa không có Bisphenol A. Lời khuyên tốt nhất là hãy nhìn vào ký hiệu in trên thân hoặc đáy sản phẩm.
Theo đó, nhựa được kí hiệu từ 1 – 7 với từng mức độ an toàn khác nhau. Các loại nhựa an toàn bao gồm loại số 1, 2 và 5, thích hợp để đựng thực phẩm. Trong đó, có 3 loại nhựa mà bạn cần tránh xa vì chúng dễ chứa chất Bisphenol A:
- Kí hiệu số 3 – nhựa PVC: Đây là loại nhựa dẻo thường được ứng dụng sản xuất bao bì thực phẩm trong suốt, đồ chơi, chai đựng dầu ăn. Chất độc có trong PVC sẽ được giải phóng ở nhiệt độ cao.
- Kí hiệu số 6 – nhựa PS hay polystryrene: Được xem là loại nhựa rẻ tiền, dùng sản xuất các bao bì hộp đựng thức ăn nhanh. Tương tự như PVC, nhựa này cũng sản sinh độc tố ở điều kiện nhiệt độ cao, trong môi trường axit.
- Kí hiệu số 7 – nhựa PC và các loại nhựa khác: Đây là loại nhựa hỗn hợp, dễ thôi nhiễm Bisphenol A vào thực phẩm, cực kì nguy hiểm tới sức khỏe người sử dụng.
Ngoài việc cần tránh các sản phẩm làm từ 3 loại nhựa này, bạn nên tránh các loại nhựa xấu được dán nhãn BPA Free. Tuyệt đối không tái sử dụng các loại đồ nhựa đã phai màu hoặc có vết xước để đựng thực phẩm nhé.
Không dùng đồ nhựa đựng thực phẩm nóng
Không sử dụng các hộp nhựa chứa kém chất lượng trong lò vi sóng hoặc dùng đựng đồ ăn nóng. Bởi vì ở môi trường nhiệt độ cao, cấu trúc của nhựa bị phá vỡ sẽ giải phóng chất BPA làm thôi nhiễm vào đồ ăn.
Chính vì vậy, khi sử dụng với mục đích đựng thực phẩm nóng, bạn nên thay thế đồ nhựa bằng các chất liệu an toàn như gốm, sứ, thủy tinh… Đồng thời, chỉ sử dụng các sản phẩm nhựa chuyên dùng trong lò vi sóng khi có nhu cầu hâm nóng thức ăn, như PP chẳng hạn.
Chỉ mua và dùng sản phẩm nhựa uy tín
Có thể nhận thấy một thực trạng hiện nay chính là các loại đồ nhựa được bày bán tràn lan, không rõ nguồn gốc và chất lượng. Điều này khiến người tiêu dùng gặp khó khăn, rất dễ mua phải những đồ nhựa chứa Bisphenol A.
Do vậy, để tránh mua phải những đồ nhựa kém chất lượng, bạn cần cẩn trọng lựa chọn địa chỉ cung cấp. Hãy tìm mua sản phẩm của các thương hiệu uy tín, có đủ các chứng nhận tiêu chuẩn về ISO 9001 và HACCP.
Theo dõi Social Bình Minh::
Nhận xét
Đăng nhận xét